Mock Up - Bouwkunst en Tijdswil

Dit atelier staat in het teken van het bouwen. Een architect die hieraan direct gerelateerd is, is Mies van der Rohe. Het denken van Mies van der Rohe, zijn handelen en zijn taal waren altijd direct gericht op “bouwen”.

In 1924 publiceert Mies van der Rohe het artikel ‘Baukunst und Zeitwille’. In het artikel stelt hij de vraag naar de betekenis van architectuur. Hij neemt als uitgangspunt het feit dat betekenisvolle architectuur steeds de ruimtelijke uitdrukking van de wil van de tijd is. Vanwege die intrinsieke relatie tussen architectuur en tijd acht hij elke verwijzing naar het verleden tot mislukken gedoemd.

De tijdswil van de jaren twintig is, volgens hem, gericht op het profane en het zakelijke. De architectuur dient deze evolutie te volgen.  Het toepassen van staal en glas in de projecten van Mies van der Rohe komt voort uit de tijdgeest. Mies van der Rohe voorzag een volledige omwenteling in het bouwen. De architectuur van de toekomst zou geen handwerk volgens de traditie meer zijn, maar bestaan uit industrieel vervaardigde delen.

Kunnen we anno 2009 spreken van een nieuwe tijdswil, dus ook van een nieuwe bouwkunst? En zoja, kunnen we dat vertalen naar deze ontwerpopdracht?

Anno 2009 kan men nog niet spreken van een revolutie met betrekking tot materiaal in de 21ste eeuw. Er zijn een aantal materialen bij gekomen, zoals plastics, maar deze hebben tot op heden geen grote rol gespeeld met betrekking tot bouwen. Er is vanaf de tijd van Mies van der Rohe eerder sprake van een evolutie dan van een revolutie op het gebied van bouwmaterialen. Vandaar dat men heden ten dage nog steeds op het niveau van de stalen I-balk zitten.

De industriële revolutie heeft er voor gezorgd dat de aarde op energiegebied uit balans is geraakt. Anno 2009 probeert men dat te herstellen door de huidige levensstijl duurzaam te maken: een milieuvriendelijke auto, een duurzaam huis, energiezuinige computers, het gebruik van duurzame energie. Duurzaamheid is in grote mate een hype geworden. Duurzame architectuur is er echter altijd geweest. Immers, de Griekse en Romeinse tempels staan nog steeds. Al eeuwen praten mensen over milieuvriendelijkheid, doch tegenwoordig wordt de indruk gewekt dat het een heel nieuw begrip is. Wel is het zo dat men zich er terdege van bewust is geworden dat er iets moet veranderen, iets dat relatief nieuw is. We kunnen dus spreken van een milieubewuste revolutie. Mensen zijn zich bewust geworden dat staal, beton, glas en baksteen belastende materialen zijn voor het milieu doordat de grondstoffen niet reproduceerbaar zijn en het veel energie kost om ze te produceren. De komende decennia zullen daarom, meer dan ooit tevoren, in het teken komen te staan van milieubewust en energieneutraal bouwen (tijdgeest).

Van de zuil in natuursteen naar de I-balk in staal naar de 'geupcyclede' rechthoekige balk in hout.