Contextbox - Een huis voor Olafur Eliasson
Publicatie datum: 2009-11-11 19:47:08 | Door: Ditmar Henkel | categorie: Results
De tijdelijke woning voor de Artist in Residence, in dit geval Olafur Eliasson, wordt een museum-to-be. Immers, we laten een artiest overkomen om drie maanden te vertoeven in Nederland en een tentoonstelling te creëren en voor dat vertoeven bouwen we een huis. Wat doe je na die maanden met dat huis? En waarom kan de kunstenaar geen tentoonstelling creëren als hij drie maanden in een appartementje met balkon en koelkast in het centrum van de stad krijgt?

De kunstenaar wordt uitgedaagd om in/van zijn huis kunst te maken; het huis en de invulling daarvan kunnen vervolgens worden opgetakeld om tentoon te worden gesteld als een reizend museum. Hierdoor ontstaat een spanning tussen de ontwerper van het huis en de kunstenaar: de kunstenaar wordt gedwongen gebruik te maken van de context zoals deze wordt aangedragen in de woning, de ontwerper wordt geacht een bruikbare situatie te creëren. Het spectrum van de werken van Eliasson is nagenoeg geheel contextueel, waarbij een duidelijke schifting gemaakt moet worden in werken die communiceren met de context en werken die enkel de context nodig hebben om tot hun recht te komen (objectieve autonomie?).

Om een context te creëren die in meer of mindere mate communiceert met een nog te ontwikkelen object moet de ruimte reeds een boodschap in zich dragen als een eerste zin in een gesprek. Het is aan de kunstenaar om in debat te gaan, te bekvechten, het statement kracht bij te zetten of lieflijk mee te neuriën. Maar de openingszin zet de toon voor de conversatie.
Uitgangspunt is om te ontwerpen vanuit de beleving van de architectuur. De beleving van architectuur gebeurt op basis van de zintuiglijke beleving van zicht, tast en gehoor en op de subjectieve beoordeling op basis van conditionering. Binnen deze vier kanalen zijn per kanaal parameters te ontdekken die bijdragen aan deze beleving, binnen het zicht zijn bijvoorbeeld engte, perspectief en oriëntatie erg bepalend. De subjectieve beoordeling is de beleving waar de grondslag niet ligt bij zintuiglijke prikkels maar bij een herinnering, vooroordeel of associatie om een oordeel over de ruimte vellen. Door referenties én extremen op te zoeken per parameters kan vervolgens gezocht worden naar handvaten om architectuur aan de hand van beleving vorm te geven.

Omdat de kunstenaar er ook nog moet wonen, moet het mogelijk zijn een tijdelijk programma in deze aaneenschakeling van gestaltpsychologische ruimtes onder te brengen. Het wonen in een kakofonie van architectonische emotie hoeft niet zozeer aangenaam te zijn, maar kan inspireren, uitlokken of juist afschrikken. Juist door een dynamiek te scheppen tussen architectonische rust en oorlog kunnen emotie en inspiratie worden opgeroepen. Het eindresultaat is een in zichzelf gekeerd huis waarin iemand maanden lang zijn grillen en verfijnde sculpturen kan botvieren; getraumatiseerd, opgelucht of weemoedig zal hij het huis verlaten en overlaten aan de dolende zielen die de nieuwsgierigheid niet kunnen onderdrukken om tegen beter weten een blik te werpen in de duistere spelonken van een architectonisch mastodont, waar je nog een kaartje voor moet kopen ook.
Ivar Branderhorst, 4e jaars Stedenbouwstudent, vertelt over zijn studie aan onze Academie, de stad Rotterdam en zijn afstudeerproject. Bekijk deze film  (Quicktime)
Marin Kulas, destijds 4e jaars Architectuurstudent, vertelt over zijn studie aan de Academie. Bekijk deze film  (Quicktime)